Alevi, Alevilik, Şii, Şiilik, Hz. Ali, 12 İmam, İmamiyye, Bektaşi

Ankara'da faaliyet gösteren Sivaslı Alevi ve Sünni kimlikli sivil toplum örgütleri, bu imajı silmek için federasyon çatısı altında bir araya geldi
İktidarı ve muhalefetiyle siyasi parti liderlerinin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Genel Kurulu'nda el ele tutuşarak verdikleri poz, övgüyü hak etmişti. 'Asrın fotoğrafları' galerisindeki yerini de itirazsız almıştı. İşte, özlenen bu tablonun benzeri, sessiz sedasız sergilendi geçenlerde. Adlarının önünde 'Sivas' bulunan Ankara'daki sivil toplum örgütleri, anlamlı bir birlikteliğe imza attı. Mezhep farklılıklarını (Alevi-Sünni) zenginlik sayan 11 dernek, federasyon çatısı altında toplandı. 'Kardeşlik ve barış' sloganıyla yola çıkan Ankara Sivaslı Dernekler Federasyonu (ASİDEF), 13 yıldır gerginlik konusu olan 'Madımak' hadisesinin yerleştirdiği olumsuz havayı dağıtmayı da amaçları arasına koydu.
Kuşkusuz, Sivas ile bağlantılı olması ASİDEF'i anlamlı kılıyor. Öyle ya, tarih boyunca mezhep farklılıklarının odağındaki hassas şehirdi Sivas, bu süreçte 37 kişinin ölümüyle neticelenen 'Madımak hadiseyle' anılır oldu. 2 Temmuz 1993'te Madımak Oteli'nden yükselen alev, henüz dindirilemedi. Acıları tazelemekten öteye gitmeyen "Yakanlardan mısın, yakılanlardan mısın?" yollu soruya da, sürekli Sivaslıları muhatap etti.
Federasyon fikri, bütün bu algılamalardan duyulan rahatsızlığı tek başına ifade etmeye yetiyor. Fikrin oluşması ve hayata geçirilmesi kolay olmadı elbette, zorlu bir süreç izledi. Sivas, göç veren bir şehirdi; büyük şehirlerde kümeleşenler daha çok 'ideolojik, inanç ve siyasi' kimliklerin öne çıktığı örgütler vasıtasıyla kendini ifade etme yolunu seçiyordu. Hem, bu farklılıklar, köy-ilçe derneklerinde Sivas'ta olmadığı kadar keskindi. 11 dernek yöneticisi, böyle bir atmosferde sık sık bir araya geldi. Konu, 15 ay boyunca enine boyuna tartışıldı. Derneklerin kendi içlerinden gelen kimi itirazlar göğüslendi bu arada. "Tutmaz." diyenler oldu. Diğerine taviz verileceğinden endişe edenler de.
Neticede, 'ötekini farklılıklarıyla kabul etme' akılcılığında uzlaşıldı ve federasyon kuruldu. Federasyon çatısı, geniş kitlelere hitap eden şu derneklerden oluştu: Sivas Kültürel ve Sosyal Yardımlaşma Derneği; Divriği Kültür Derneği; Zaralılar Yardımlaşma Dayanışma ve Kültür Derneği; İmranlı Merkez Köyleri Kültür, Yardımlaşma, Dayanışma, Derneği; İmranlı Kültür ve Dayanışma Derneği; Suşehri Kültür ve Dayanışma Derneği; Koyulhisar ve Köyleri Kültür, Dayanışma Derneği; Kangal Birliği Derneği; Yıldızeli İlçesini Kalkındırma ve Güzelleştirme Derneği; Ankara Gürünlüler Derneği; Gölova Kültür ve Dayanışma Derneği.
KARDEŞLİK İÇİN SİVAS MODELİ
Hassasiyetler, federasyon tüzüğünde de yer buldu. Buna göre, federasyon yönetim kurulu bütün dernekleri temsil eden 11 üyeden oluştu. Başkan ve diğer kademelerdeki görevlendirmelerde denge gözetildi. Yine, federasyon seçimlerine her dernek eşit sayıda delege gönderecek. Kararlar ise oy çokluğuyla değil oy birliğiyle alınacak.
Federasyon, kamuoyunun önüne 'Birlik ve Kardeşlik İçin Sivas Modeli' başlıklı bir duyuru ile çıktı. Kurucu derneklerin onayı alınarak hazırlanan duyuruda, amacın ne olduğuna vurgu yapılıyor: "İleriye dönük vizyonumuz, geniş tabanlı bir sivil toplum örgütü oluşturarak yöremizin gelişmesine yardımcı olmak, toplumsal barışa katkıda bulunmaktır. Uzun vadeli düşünüldüğünde asıl kazancımız uzlaşma ve beraberlik ekseninde olacaktır. Farklılıklarımızı tabii buluyor, kültürel zenginlik ve çeşitlilik olarak algılıyor, saygı ve karşılıklı anlayışla bunları kabulleniyoruz. Birbirimizi öğrenme sürecini başlatıyoruz." Duyuruda, "Madımak" vurgusu da dikkat çekiyor. Burada, Sivas'ın ve Sivaslıların yaşadığı acı tecrübelerin kesinlikle unutulmayacağına vurgu yapılıyor: "Her Sivaslı bundan ders çıkarmalı. Yakın geçmişimizdeki Madımak gibi Sivaslıları derinden etkileyen hadiselerin bir daha yaşanmasını istemiyoruz. Çağımızın gerisinde kalan Alevi-Sünni çekişmelerine, yapay sağ-sol ayrımına ve kardeşi kardeşe düşüren kısır çekişmelere artık dur diyeceğiz. Hacı Bayram Velilerin, Hacı Bektaşi Velilerin, Pir Sultan Abdalların, Mevlanaların Yunus Emrelerin hoşgörü anlayışını yaşatacağız."
ASİDEF'in Kurucu Genel Başkanı Doğan Ürgüp, kuruluş sürecini anlatırken, Türkiye ve Sivas'ın geleceği açısından önemli bir adım attıklarını belirtiyor. 'Alevi-Sünni' ayrımının gerçekte halk arasında olmadığını göstermek istediklerini söylerken de ekliyor: "Herkes birbirini olduğu gibi kabul etti, ahengimiz de iyi. İnanç farklılıklarını, kültürel zenginlik olarak görüyoruz. Sivas'taki birlik-beraberlik diğer yerlerdekinden daha önemlidir. Kimse, Madımak hadisesini tasvip etmiyor. İnsanlık dramı, neticede ölenler insandır. Bunun üzerinden gerginlikler yaşanmamalı, farklılıklarımız husumet sebebi olmamalı. Yeni başladık, çok önemli adımlar atacağız. Yurt içindeki ve yurt dışındaki sivil toplum örgütlerinden de benzeri birliktelikleri bekliyoruz."
Federasyon İkinci Başkanı Muharrem Ülger (Divriği Kültür Derneği Başkanı) da aynı mesajları veriyor. Madımak hadisesinden sonra 'Sivaslıyım' diyen herkesin, "Yakandan mısın, yakılandan mısın?" sorusuna muhatap kaldığından yakınan Ülger, bunun gibi olumsuzlukları ortadan kaldırmayı hedeflediklerini aktarıyor: "Yakanlarla yakılanların bir araya gelmesi değildir bu. O dönemin sorumluluk makamındakileri yani yakanları sorgulayanlar bir araya gelmiştir. Üç Sünni, beş sağcı yaptı diyemeyiz. Karanlık güçler tarafından yapılmış, organize edilmiştir. İnsanlık ayıbını birlikte ortadan kaldıracağız. Bu yapı, ileride Türkiye'ye örnek olacaktır. Yıllar önce yaşanan mezhep çekişmelerini de geride bırakacak bir sürece girdik. Birilerinin manevra alanı da boşa çıkacak. Bir kültürün diğerini yutması değildir, yaptığımız."
ASİDEF'in işi zor kuşkusuz, olaya farklı kaygılarla yaklaşanlar çıkacak. Belki, zaman zaman tartışmalar yaşanacak. Yine de, girişime öncülük edenler 'federasyonun bundan sonra atacağı adımların önemli' olduğunu hatırlatıyor. Bu çevrede, ilk ciddi sınav 2 Temmuz'da verilecek; 'Madımak' konusunda ortak bir bildiriyle kamuoyuna seslenilecek. Anlaşılan, Sivaslılar, Türkiye için gerçekten hayati bir sorumluluğu yüklenmiş bulunuyor. Bakalım, semahlar, deyişler ve âşıkların sazındaki 'insan sevgisi' pratiğe dökülebilecek mi?
“GELİN CANLAR BİR OLALIM”
Kuruluşu gibi ASİDEF'in Ankara'daki tanıtım toplantısı da ilgi gördü. Annesi Sivas-Zaralı olan Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün'ün ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıya, çok sayıda Sivaslı, Alevi ve Sünni kesimin temsilcisi ile siyasi katıldı. Oluşumla ilgili, birlik-beraberlik mesajları içeren görüşler ise şöyle…
ABDÜLLATİF ŞENER (Başbakan Yardımcısı): Ülkeye öteden beri hâkim olan, herkesin enerjisini birbirini tüketmek için harcadığı geleneksel üslup değişmeli. Bu siyaset tarzı ortadan kalkmalı. Bu ülkede 70 milyon canlınız var. Her biri, uzvunuz gibi sizden bir parçadır. Mevlana, "Aşksız- sevgisiz geçen bir ömrü ömür saymam" diyor. Bunun toplumsal kültüre dönüştüğü dönemde Anadolu bize vatan haline gelmiştir. Çekişme dönemleri, güçsüzlük kaynağı olmuştur. ASİDEF çatısı altında atılan adımı, önemli bir hadise olarak algılıyorum. Sivaslıların attığı adım umarım Türkiye geneline yayılır.
MUHSİN YAZICIOĞLU (BBP Genel Başkanı): Birçokları farkında olmayabilir ama çok önemli ve yürekli bir adım. Umarım, gün gelir benzeri bütün sivil toplum örgütleri, "Kavgaları, kinleri, nefretleri atıyoruz." der. Bir dönem, Türkiye'ye sığmadık, 'kahrolsun' diye bağırdık birbirimize. Sonunda 2,5 metrekarelik hücreleri paylaşmak zorunda kaldık. Hücreleri paylaşanlar, neden Türkiye'yi paylaşmasın? Kavgaları paylaşanlar, neden hoşgörüyü-sevgiyi paylaşmasın? Ön yargılarımızda arınmak, el ele tutuşmaktan geçiyor. Alevisiyle Sünnisiyle Türkiye'nin zenginliğiyiz. Biz bir Türk ebrusuyuz. Büyük Hünkâr'ın belirttiği gibi, bir olalım, iri olalım, diri olalım; gelin canlar bir olalım.
SİNAN AYGÜN (ATO Başkanı): Türkiye'yi Alevi-Sünni olarak bölme gayreti içinde olanlara güzel bir cevap. Geçmişte yaşanmış olayları yaşanmamış kabul ediyorum. Bu birlik beraberliği bundan sonra bütün Türkiye'nin el ele yapması lazım. Alevi ve Sünni'si ile beraberiz. Ayrımız gayrımız yok. Oyunlara gelmeyeceğiz.
HASAN CANPOLAT (Sivas Valisi): Türkiye'nin böyle fotoğraflara, olumlu mesajlara ihtiyacı var. Sivas’la ilgili olumsuz her gelişmeyi, biraz da abartarak veren medyamız güzel gelişmelere duyarsız kalıyor. Sivas'ın maalesef bir gerçek imajı bir de oluşturulmuş imajı var. Niye böyle olmuş, üzerinde durmak lazım. Büyük şehirlere göçenlerin Sivas'ı temsili birebir olmamış. Parçalarını yansıtmışlar. Sivas'ın Türkiye'nin birliği içerisinde nerede durduğunu önce Sivaslılar bilmeli. Medya Sivas'ta 2 Temmuz'da geliyor ama el ele halay tutuşanlara gelmiyor. Köy, ilçe kimliği etrafında buluşanlar şimdi ortak paydada buluşuyor. Geçmiş yüz yılların kavgalarını, önümüzdeki yüz yıllara taşıyamayız. İstanbul ve Almanya'da yaşayan hemşerilerimizin, Sivas'taki birlik-beraberliğin 10 yıl gerisinden geldiklerini gördüm. Yıllar önce terk ettiğimiz inanç ayrılıkları etrafında kümelenmişler. ASDEF, bunun kırılması yönünde atılmış önemli bir adımdır. Ancak, bu iyi başlangıcın aynı şekilde devam ettirilmesi de lazım.
HASAN DOĞAN (Avukat-Alevi temsilcisi): Madımak gibi gayri insani acı olaylar yaşanmışsa da, eminim tüm Sivaslı hemşerilerimiz bunları nefretle kınamaktadır. İnanıyorum, Alevi-Sünni, Kürt-Türk, birlikte Sivas'ın yollarında el ele yürüyeceğiz. Bundan böyle, geçmişin acı olayları Sivas'ın tarihinden silinecektir.
HAYDAR YILMAZ (Eski Çankaya Belediye Başkanı): Bize düşen, ayrım yapmaksızın kenetlenmeyi sağlamaktır. Madem arkadaşlar böyle bir çalışma başlattı. Üzerimize düşen katkıyı yaparız. Sivaslıların, hangi sıkıntıları yaşadığını, ayrımcılıktan ne çektiğini biliyoruz. Bunları gördükten sonra, el birliğiyle hareket edilmesi gerektiğine inanıyoruz.
SELAMİ UZUN (AK Parti Sivas Milletvekili): Biz, bu topraklarda el yanık ayak çıplak dolaşsak da, son model arabalarımıza yaslansak da beraberiz. Bu birlikteliği sağlayanları kutlamak gerek.
İSMAİL DEĞERLİ (CHP Ankara Milletvekili): Anadolu mozaiğinin en güzel örneğini Sivas verir. Ne yazık ki, tarih boyunca bu insanları sıkıntıya düşüren, onlar arasına nifak sokanlar olmuştur. Ama Sivaslılar çok şey öğrenmiştir Anadolu erenlerinden. Hoşgörüyü Mevlana'dan, hak aramayı Pir Sultan'dan, insan sevgisini Yunus'tan. Geçmişten ders alıp, geleceği ona göre yönlendirmeliyiz. Bu birliktelik, gelecekte de devam etsin. Sıkıntı olmasın. Türkiye, bu buluşmayı örnek alsın.